Ժողովրդագրական իրավիճակ

Ժողովրդագրական իրավիճակը Հայաստանում անհանգստացնող է հիմնականում երեք խնդիրների առումով՝ ցածր ծնելիություն, ծերացում և միգրացիա:

Այսպես՝

• Պտղաբերության (ծնելիության գումարային գործակցի) ցուցանիշը, ըստ ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության, մեկ կնոջ հաշվով կազմում է 1.5 երեխա (1.7՝ ըստ «Ժողովրդագրական և առողջության հարցերի հետազոտության» )՝ այն դեպքում, երբ բնակչության պարզ վերարտադրության ապահովման համար անհրաժեշտ է 2.1 երեխա: 2012 թ. հունվար-դեկտեմբերին արձանագրվել է 42333 ծնված, որը 2011 թ. նույն ժամանակաշրջանի համեմատ նվազել 2.3%-ով (43447), իսկ ծնելիության ընդհանուր գործակիցը, 1000 բնակչի հաշվով, նվազել է, համապատասխանաբար` 0.4 պրոմիլային կետով և կազմել 14‰:

• 65 և բարձր տարիքի բնակչության տեսակարար կշիռը կազմում է 11.1%: Ըստ ՄԱԿ-ի ժողովրդագրական ծերացման սանդղակի, եթե այս ցուցանիշը 7%-ից բարձր է, ապա այդպիսի բնակչությունը համարվում է ծերացած:

• ՀՀ սահմանային անցման կետերով իրականացվող արտաքին ուղևորաշրջանառության կազմում` 2012 թ.-ին ՀՀ քաղաքացիների մեկնումները գերազանցել են ժամանումներին շուրջ 49.6 հազարով:

• Մահացության ընդհանուր գործակիցը վերջին 10 տարիների ընթացքում աճել է շուրջ 13.3%-ով: 2012թ. հունվար-դեկտեմբերին արձանագրվել է մահացության 27 514 դեպք: 2011թ. համեմատ մահվան դեպքերն նվազել են 1.6 %-ով, իսկ մահացության ընդհանուր գործակիցը նվազել է 0.2 պրոմիլային կետով:

Ըստ ԱՎԾ կանխատեսումների, Հայաստանի բնակչությունը 2035 թ.-ին կկազմի 2.9 միլիոն (հաստատուն սցենար):

Մենք ապրում ենք աննախադեպ ժողովրդագրական փոփոխությունների աշխարհում: Մարդկության պատմության գրեթե ողջ ընթացքում տեղ գտած դանդաղ աճից հետո, վերջին կես դարում աշխարհի բնակչությունն ավելի քան կրկնապատկվել է՝ 1999 թ.-ին հասնելով 6 միլիարդի, 2006 թ.-ին՝ 6.7 միլիարդի, իսկ 2011 թ. հոկտեմբերի 31-ին հատեց 7 միլիարդի սահմանը:

Աշխարհի բնակչության հեռանկարների 2010 թ. վերանայված հրատարակության համաձայն, աշխարհի բնակչությունը 2050 թ.-ին կհասնի 9.3 միլիարդի: Ընդ որում, միայն աճի չափը գրեթե հավասար է 1950 թ.-ին աշխարհի ողջ բնակչության թվաքանակին: Ըստ էության, բնակչության աճն ամբողջովին տեղ կգտնի նվազ զարգացած երկրներում և կկենտրոնանա ամենաաղքատ քաղաքաբնակ բնակչության շրջանում: Ի հակադրություն, ակնկալվում է, որ առավել զարգացած երկրների ընդհանուր բնակչությունն առաջիկա 41 տարիներին առանձնապես փոփոխությունների չի ենթարկվի՝ մնալով մոտ 1.2 միլիարդի սահմաններում:

2010 թ. ժողովրդագրական ցուցանիշները Եվրոպայում՝ ներառյալ Հայաստանը (European Demographic Datasheet) (ռուս.)

2010 թ. եվրոպական ժողովրդագրական զեկույց (անգ.)

ՀՀ ժողովրդագրական քաղաքականության ռազմավարություն

Համապատասխանում է արդյո՞ք 2011 թ. ՀՀ պետական բյուջեն՝ ՀՀ ժողովրդագրական քաղաքականության ռազմավարությանը. վերլուծական հաշվետվություն

Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական վիճակը 2011 թվականի հունվար-հունիսին

ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայություն

Ժողովրդագրական և առողջապահական հետազոտություն, (նախնական զեկույց) Հայաստան, 2010 թ., (անգ.)