ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Մեր հասցեն
ք. Երեւան, 0010
Պետրոս Ադամյան 14
Հեռ՝ +374 (10) 54 34 17
Ֆաքս՝ +374 (10) 54 38 11
Էլ. փոստ՝ manukyan@unfpa.org
Ծնելիություն
Աշխարհում
Ներկայում աշխարհում ծնելիության մակարդակն էապես տարբերվում է երկրից երկիր: Այսօր աշխարհի բնակչության 42 տոկոսը բնակվում է ցածր ծնելիությամբ երկրներում՝ այսինքն, այնպիսի երկրներում, որտեղ կանայք բավարար թվով երեխաներ չեն ունենում, որ յուրաքանչյուր կնոջ փոխարինի միջինը մեկ դուստր, ով հաջողությամբ հասնում է վերատրադրողական տարիքի: Բնակչության մյուս 40 տոկոսը բնակվում է միջին ծնելիությամբ երկրներում, որտեղ մեկ կինն ունենում է միջինը 1-1.5 դուստր, իսկ մնացյալ 18 տոկոսը՝ բարձր ծնելիությամբ երկրներում, որտեղ մեկ կինը միջինը ունենում է ավելի քան 1.5 դուստր:
Բարձր ծնելիությամբ երկրները հիմնականում կենտրոնացած են Աֆրիկայում: Նման երկրներ կան նաև Ասիայում, Օվկեանիայում և Լատինական Ամերիկայում: Ցածր ծնելիությամբ երկրները հիմնականում ներառում են գրեթե բոլոր եվրոպական երկրները, ինչպես նաև ասիական ու ամերիկյան մայրցամաքների երկրների մի մասը: Աֆրիկայում և Օվկեանիայում ցածր ծնելիությամբ երկրները շատ փոքրաթիվ են:
Հայաստանում
Հայաստանը ներկայում դասվում է ցածր ծնելիությամբ երկրների շարքին: Այն դեպքում, երբ բնակչության պարզ վերարտադրության համար անհրաժեշտ է, որ մեկ կինն ունենա առնվազն 2.1 երեխա, Հայաստանում, ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների այդ ցուցանիշը 2010 թ.-ին կազմել է մոտ 1.74 (ըստ ՀՀ ԱՎԾ-ի՝ 1.4, ըստ Ժողովրդագրության և առողջության հարցերի 2010 թ. հետազոտության՝ 1.7):
Պտղաբերության (ծնելիության գումարային գործակցի) ցուցանիշը Հայաստանում և մի շարք այլ երկրներում, 2010 թ.
Երկիր
Ցուցանիշ
Հայաստան
1.74
Վրաստան
1.58
Ադրբեջան
2.16
Թուրքիա
2.15
Ռուսաստան
1.4
Աղբյուրը՝ ՄԱԿ-ի Ազգաբնակչության բաժին, Աշխարհի բնակչության հեռանկարների 2010 թ. վերանայված հրատարակություն
ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ընտրանքային հետազոտության արդյունքների վերլուծություն, 2009
Աշխարհում
Ներկայում աշխարհում ծնելիության մակարդակն էապես տարբերվում է երկրից երկիր: Այսօր աշխարհի բնակչության 42 տոկոսը բնակվում է ցածր ծնելիությամբ երկրներում՝ այսինքն, այնպիսի երկրներում, որտեղ կանայք բավարար թվով երեխաներ չեն ունենում, որ յուրաքանչյուր կնոջ փոխարինի միջինը մեկ դուստր, ով հաջողությամբ հասնում է վերատրադրողական տարիքի: Բնակչության մյուս 40 տոկոսը բնակվում է միջին ծնելիությամբ երկրներում, որտեղ մեկ կինն ունենում է միջինը 1-1.5 դուստր, իսկ մնացյալ 18 տոկոսը՝ բարձր ծնելիությամբ երկրներում, որտեղ մեկ կինը միջինը ունենում է ավելի քան 1.5 դուստր:
Բարձր ծնելիությամբ երկրները հիմնականում կենտրոնացած են Աֆրիկայում: Նման երկրներ կան նաև Ասիայում, Օվկեանիայում և Լատինական Ամերիկայում: Ցածր ծնելիությամբ երկրները հիմնականում ներառում են գրեթե բոլոր եվրոպական երկրները, ինչպես նաև ասիական ու ամերիկյան մայրցամաքների երկրների մի մասը: Աֆրիկայում և Օվկեանիայում ցածր ծնելիությամբ երկրները շատ փոքրաթիվ են:
Հայաստանում
Հայաստանը ներկայում դասվում է ցածր ծնելիությամբ երկրների շարքին: Այն դեպքում, երբ բնակչության պարզ վերարտադրության համար անհրաժեշտ է, որ մեկ կինն ունենա առնվազն 2.1 երեխա, Հայաստանում, ըստ ՄԱԿ-ի տվյալների այդ ցուցանիշը 2010 թ.-ին կազմել է մոտ 1.74 (ըստ ՀՀ ԱՎԾ-ի՝ 1.4, ըստ Ժողովրդագրության և առողջության հարցերի 2010 թ. հետազոտության՝ 1.7):
Պտղաբերության (ծնելիության գումարային գործակցի) ցուցանիշը Հայաստանում և մի շարք այլ երկրներում, 2010 թ.
| Երկիր | Ցուցանիշ |
| Հայաստան | 1.74 |
| Վրաստան | 1.58 |
| Ադրբեջան | 2.16 |
| Թուրքիա | 2.15 |
| Ռուսաստան | 1.4 |
Աղբյուրը՝ ՄԱԿ-ի Ազգաբնակչության բաժին, Աշխարհի բնակչության հեռանկարների 2010 թ. վերանայված հրատարակություն
ՀՀ բնակչության վերարտադրողական վարքագծի ընտրանքային հետազոտության արդյունքների վերլուծություն, 2009
